โรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
โรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
source: รายการ ตะลุยโรงหมอ
photo: www.spineuniverse.com
นพ.นันทเดช หรัณยัษฐิติ
ศัลยแพทย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาลบำรุงราษฏร์
อวัยวะที่เรียกว่า หมอนรองกระดูก Intervertebral disc นั้นจะอยู่ขั้นระหว่างกระดูกสันหลัง กระดูกสันหลังประกอบด้วยกระดูกจำนวน 24 ข้อ แต่ละข้อทำหน้าที่รองรับแรงกระแทก และช่วยให้เคลื่อนไหวสันหลังได้ดี
ลักษณะรูปร่างหมอนรองกระดูกสันหลังเป็นวงกลมๆ โดยมีขอบเป็นพังผืดเหนียว แข็งแรง ประกอบ ประกอบด้วยเส้นใยประสานกัน เหมือนกับเส้นใยเหล็กหรือผ้าใบคล้ายยางรถส่วนภายใน จะมีของเหลว คล้ายกับเจลลี่ เป็นสารถ่ายรับน้ำหนักเปรียบได้กับลมยาง ที่อยู่ในยางรถ เมื่อรับน้ำหนักบรรทุก ก็จะเป็นตัว ก็จะเป็นตัวรับและกระจายน้ำหนักเพียงแต่หมอนรองกระดูกสันหลัง อยู่ในท่าวางนอนราบ รับน้ำหนักที่กระทำ จะกดลงจากด้านบน
ด้านหลังของหมอนรองกระดูกจะเป็นที่อยู่ของไขสันหลัง และด้านหลังออกมาด้านข้างเล็กน้อยก็จะเป็นทางออกของเส้นประสาทที่จะมาเลี้ยง แขน (ถ้าเป็นตำแหน่งของคอ) และเลี้ยงขา (ถ้าเป็นตำแหน่งของเอว) โดยภาวะปกติกระดูกหลังมักไม่ยื่นไปกดไขสันหลังหรือเส้นประสาทยกเว้นกรณี อุบัติเหตุให้กระดูกสันหลังหัก หรือในภาวะที่กระดูกสันหลังเสื่อมมากๆ จนผิดรูปไปกดเอาไขสันหลังหรือเส้นประสาทได้ ส่วนด้านหลังของหมอนรองกระดูกก็จะมีไขสันหลังกับเส้นประสาทแตกแขนงออกมาอีกที
อาการปวดหลังร้าวลงขาข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้าง เป็นอาการเด่นของโรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท ปวดมากหรือปวดน้อยขึ้นอยู่ว่ากดมากหรือน้อยเป็นสำคัญ ถ้าทิ้งไว้นานเส้นประสาทจะทำงานได้น้อยลง อาการชาและอ่อนแรงของขาซีกนั้นจะเริ่มเด่นชัดขั้น อาการทั้งหมดจะเป็นลักษณะค่อยเป็นค่อยไป
อาการปวดของโรคหมอนรองกระดูกทับเส้น เกิดได้จาก 2 สาเหตุ
1. เจลที่อยู่ในหมอนรองกระดูกเกิดปูดออกมาโดนเส้นประสาททำให้เกิดการระคายเคือง หรืออักเสบขึ้นได้ แบบนี้ทานยาก็สามารถหายได้
2. เกิดจากหมอนรองกระดูกทั้งอันเคลื่อนมาทับเส้นประสาทโดยตรง ทำให้เส้นประสาทตึงไม่สามารถยืดหยุ่นได้ แบบนี้อาจจะต้องมีการผ่าตัด
การนั่งหัวเข่าควรอยู่สูงกว่าข้อสะโพก โดยมีที่วางเท้าไม่ควร นั่งเหยียดเท้าตรง หรืออยู่ในท่าเดียว เป็นเวลานาน ขณะลุกจาก นั่งควรหลังตรงใช้มือช่วยในการยันตัวลุกขึ้น ขณะยืนนานๆ ควรมีที่รองเท้าข้าง หนึ่งให้ข้อเข่างอ ลดความโค้งกระดูกสันหลัง ไม่ยกของหนักเกิน 10 ปอนด์ ขณะยังมีอาการปวดหลัง เมื่อ อาการ ปวดหายแล้วยังไม่ควรยกของหนักเกิน 20 ปอนด์อีก 6 เดือน หลังจากนั้น ไม่ควรก้มหลังยกของจาก พื้น ควรใช้วิธีย่อเข่ายก ไม่ควรยกของหิ้วของที่มีน้ำหนัก 10 ปอนด์ ห่างจากลำตัว เกินกว่า 2 ฟุต ไม่ยกของ เหนือระดับหัวไหล่ นอนที่นอนไม่อ่อนนุ่มหรือแข็งเกินไป นอนตะแคงกอดก่ายหมอน ตะแคงกอดก่ายหมอน ข้างไม่ให้ลำตัวบิด นอนหงายมีหมอนรองใต้ข้อเข่าให้งอเล็กน้อยไม่เหยียดตรง
