Thailand Travel Health, Thailand Hotels

Posts Tagged ‘ศิลป์แผ่นดิน’

ฉากปักหิมพานต์ – ศิลป์แผ่นดิน

ผ้าปักไหมน้อย "ป่าหิมพานต์"

ผ้าปักไหมน้อย ป่าหิมพานต์ ใช้ไหมน้อย หรือไหมเส้นบางชั้นในสดของใจไหม เป็นเส้นไหมที่มีความละเอียดอ่อนนุ่ม ปักแบบวิธีโบราณ หักดิ้น แล่งเงิน แล่งทอง สอดไส้ไหมสี เลื่อมเงินเลื่อมทอง และลูกปัด – ลูกแก้ว นานาสี ฉากผ้าปักไหมน้อยนี้ ปักหนุนตัวภาพอย่างที่นิยมกันในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเรื่อง หิมพานต์ ตามคำเสภา ในเรื่อง ขุนช้าง – ขุนแผน ตอน ขุนแผนขึ้นเรือนขุนช้าง ในคำเสภานอกสำนวนหอพระสมุด มีสำนวนความกล่าวถึงม่านชั้นที่ 1 ที่นางวันทอง ปักอย่างสวยงาม

source: www.artsofthekingdom.com , รายการจับเข่าคุย

ผ้าปักไหมน้อย "ป่าหิมพานต์"

ตำนานเพชรรัตน์ – ศิลป์แผ่นดิน

งานไม้แกะสลัก ตำนานเพชรรัตน์

งานแกะสลักไม้ หนึ่งในงาน ช่างสิบหมู่ ซึ่งช่างแกะสลักไม้ ได้แกะลวดลายของไม้ เล่าเรื่อง ตำนานเพชรรัตน์
ฉากจำหลักไม้ ตั้งประกบด้วยเสาเม็ดทรงมัณฑ์บนม้าไม้ขาคู้ จำหลักลายใบเทศ พื้นฉากจำหลักไม้เรื่อง ตำนานเพชรรัตน์ ความว่าเทพยดาเจ้าทั้งหลาย อีกทั้งฤาษีสิทธิ์ และคนธรรพ์พากันขึ้นเฝ้าพระอิสวร ทูลถามบ่อเกิดแห่งเพชรรัตน์ ทั้ง 9 ประการ พระอิศวรแนะให้ไปถามพระฤาษีอังคต ผู้มีอายุยาวมาแต่ครั้งกฤดียุค พระฤาษีจึงเล่าว่า บรรดาเทพนิกร ฤาษีสิทธิ์พิทยาธรทั้งปวง ประสงค์จะอำนวยเพชรรัตน์ทั้ง 9 จึงทูลให้มเหสักข์นาม มหาพลาสูร สร้างไว้เป็นสวัสดิมงคลแห่งโลกย์ ท้าวจึงบำเพ็ญตบะอยู่ 7 วัน จนสิ้นชีพ อีก 7 วัน ร่างของท้าวเธอจึงแปรสภาพไปเป็นแก้ว 9 ชนิด คือ หัวใจเป็นเพชร และทับทิม นัยน์ตาขวาเป็นแก้วไพฑูรย์ นัยน์ตาซ้ายเป็นแก้วโกเมน ลิ้นเป็นแก้วประพาฬ น้ำเลี้ยงหัวใจเป็นแก้วจันทกานต์

อนึ่งเมื่อท้าวมหาพลาสูรสิ้นชีวิต มีพระยาพาสกินนาคราช สูบโลหิตท้าวจนแห้ง นาคนั้นถูกครุฑจับไป ระหว่างทางสำรอกเลือด เป็นแก้วนาคสวาสติ และมรกฏ น้ำลายเป็นครุฑธิการ

บุษบกมาลา – ศิลป์แผ่นดิน

บุษบกมาลา

บุษบกมาลา เป็นงานที่เราทำขึ้นเมื่อสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ เจริญพระัชนม์มายุครบ 6 รอบ ในปีพ.ศ. 2547 ซึ่งเป็นงานร่วมใจของ 7 แผนก

บุษบก ซุ้มยอดก็เรียก เป็นเครื่องยอดขนาดเล็ก มีหลังคาซ้อนชั้นเป็นยอดแหลมมีบันแถลงเป็นเครื่องประดับ เป็นเครื่องประกอบพระราชอิสริยยศ บุษบกที่ประกอบเกรินทั้งซ้ายขวาเรียกบุษบกมาลา บุษบกมาลาจำหลักทองประดับเพชร ปลายยอดปักพุ่มเข้าบิณฑ์ ดอกไม้เพชร ซุ้มบันแถลงจำหลักทองปักบราลี  บัวถลา หลังคาถมทอง เสาย่อไม้คร่ำทอง วิสูตรทองคำ ลายแก้วชิงดวงประดับเพชร รอบทั้ง 4 ด้าน มีทวยทองคำจำหลักเป็นนาคเสียรหกลงประกับเสาหางยันเต้าคร่ำทอง เพดานมาศจำหลักทองฉลุลายเทศ ตรงกลางประดับนพรัตน์ดารา ที่พื้นบุษบกลาดทองคำสาน ตั้งพานพุ่ม พานลงยาพุ่มดอกไม้เพชรบนฐานสิงห์ถมทอง ที่เชิงล่างเสาทั้ง 4 ติดกาบพรหมศร รายรอบด้วยกระจังปฎิญาณลงยา ประกอบเกรินซ้ายขวาจำหลักทอง ลายกระหนกใบ และดอกเทศลงยาประดับเพชร บนเกรินทั้งซ้ายขวาลาดทองสาน ตั้งพานเชิงประกอบนาค ตั้งพุ่มดอกไม้เพชร และมีฉัตรทองประดับเพชร ฐานคร่ำทองแกมลายจำหลักทอง ซับปีกแมลงทับ บุษบกมาลานี้จำลองแบบจากพระที่นั่งบุษบกมาลามหาจักรพรรดิ์พิมาน ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ในพระมหามณเฑียร พระบรมมหาราชวัง

source: www.artsofthekingdom.com , รายการจับเข่าคุย

หัตถศิลป์แห่งสยาม ศิลป์แผ่นดิน

หัตถศิลป์แห่งสยาม ศิลป์แผ่นดิน

source: www.artsofthekingdom.com , รายการจับเข่าคุย

เรือพระที่นั่งศรีสุพรรณหงส์ จำลองมาจาก เรือพระที่นั่ง สุพรรณหงส์ รัชกาลที่ 1 เมื่อสมัยรัชกาลที่ 1 ทรงสร้างเรือพระที่นั่งต่างๆ มากมาย

เรือพระที่นั่งจำลองศรีสุพรรณหงส์ โครงข้างในทำด้วยเงินทั้งหมด ขึ้นลำเรือด้วยเงิน และท้องเรือเป็นถุงทอง ซึ่งเป็นงานของแผนกถมทอง งานสลักทองเป็นงานของแผนกเครื่องเงินเครื่องทอง และแผนกลงยาสี ช่วยกันทำ

สมัยก่อนเรือพระที่นั่งศรีสุพรรณหงส์ เรียกเช่นนี้จาก ศีรษะของหงส์ มาในสมัยรัชกาลที่ 6 ท่านก็เอาคำว่า ศรีออก เหลือแต่สุพรรณหงส์

เรือพระที่นั่งจำลองศรีสุพรรณหงส์ สร้างด้วยเงินถมทอง ศีรษะหงส์จำหลักทองลงยาราชาวดี ตาและเขี้ยวประดับเพชร ปากห้อยพู่พุ่มทองระย้าประดับเพชร ลายประกับตามหน้าหลังผูกลายก้านขดออกหน้าหงส์ ทองจำหลักลงยาฉลุซับพื้นปีกแมลงทับ หางจำหลักทองลงยา

พระที่นั่งพุดตานถมทอง สร้างด้วยเงินถมตะทอง ท้องไม้ 2 ชั้น ชั้นล่างรายระยะด้วยครุฑยุดนาค ชั้น 2 รายรูปเทพยดาประนมกร ราวพนักถมทองซับปีกแมลงทับ รองด้วยฐานสิงห์

พระที่นั่งพุดตานคร่ำเงินคร่ำทอง จำลองจากพระที่นั่งพุดตานจำหลักไม้ที่พระบวรราชวัง ชั้นทรงพระที่นั่งสร้างด้วยเหล็กคร่ำเงินคร่ำทอง ท้องไม้ ชั้นบนคร่ำทอง พื้นซับปีกแมลงทับ ชั้นถัดลงมาคร่ำทองพื้นซับปีกแมลงทับ หัวเสาเม็ดทรงมัณฑ์ ลายเฟืองติดพลอยแดง

 
ขั้นตอน การคร่ำทองบนเนื้อเหล็ก

พระที่นั่งพุดตานคร่ำเงินคร่ำทอง พระที่นั่งองค์นี้ข้างในส่วนประกอบเป็นเหล็กหมดเลย และใช้ทองคำ 100% ดึงมาเป็นเส้นเท่าเส้นผม และฝังบนเนื้อเหล็ก การที่เราจะเอาทองคำฝังบนเนื้อเหล้ก ไม่สามารถจะเอาทองคำฝังไปได้เพราะว่าผิวหน้าเหล็กมันเรียบ เราต้องสับหน้าเหล็กให้ขรุขระ โดยการตั้งองสาสิ่ว 8 ครั้ง สับไปสับมา เมื่อผิวหน้าเหล็กขรุขระ เราก็สามารถนำเส้นทองคำฝังลงไปได้ มันจะเกาะติดดึงไม่ออกเลย ซึ่งมันจะทำหน้าที่เหมือนหนามเตย

บุษบกจตุรมุขพิมาน – ศิลป์แผ่นดิน

Busabok Chaturamook Bhiman Throne

source: www.artsofthekingdom.com , รายการจับเข่าคุย

บุษบกจตุรมุขพิมาน  เป็นบุษบกไม้แกะสลัก 5 ยอด ไม้ที่แกะสลัก ส่วนใหญ่เป็นไม้สัก แกะได้ละเอียดมาก และไม้โมกมันประกอบ ส่วนที่เป้นสาหร่ายด้านหน้า เรียกว่า สาหร่ายรวงผึ้งซึ่งทำจากไม้อุโลก ภายในบุษบก ประดิษฐาน ตราพระราชลัญจกร ของพระมหากษัตริย์ราชวงศ์จักรีทั้ง 9 รัชกาล ตราทั้ง 9 ทำจากทองคำแท้ ฉลุลาย ประดับเพชร อาทิ พระมหามงกุฏ พระเกี้ยว
ส่วนที่เป็นนรสิงห์ หรือครุฑยึดนาคทำจากไม้โมกมัน และปิดด้วยทองคำเปลว ไม้แกะสลัก แกะด้วยมือทั้งหมด นรสิงห์ทุกๆ ตัวแกะด้วยมือ และใช้ ช่างแกะสลักไม้ คนที่แกะหน้า อยู่ 1-2 คน นอกนั้นต้องขึ้นโครงอย่างอื่น เพราะไม่งั้นเดี๋ยวจะเพี้ยนกันหมด

บุษบกเรือนยอด กลางใหญ่จำหลักไม้สักทองและเครื่องประกอบจำหลักไม้อุโลก ไม้โมกอย่างประณีต ออกมุขเป็นเรือนบุษบกเล็กออกไปทั้ง 4 ทิศ จำหลักอย่างวิจิตรเช่นกัน ยอดประดับบันแถลง ปักบราลี ตลอดทั้ง 5 ยอด โดยเฉพาะทวยพิเศษรูปครุตยุคนาค ประดับสาหร่ายออกรูปพรหมรักษ์รวงผึ้ง เสาจำหลักพิศดารติดกาบพรหมศร ประจำยามรัดอก มีพนักจำหลักพุ่มเข้าบิณฑ์ พนักหน้าทั้ง 4 มุข รูปเทพยดาเชิญพระแสงขรรค์ พื้นซับปีกแมลงทับ ฐานสิงห์ ท้องไม้รายด้วยรูปครุฑยึดนาค ฐานสิงห์ล่างท้องไม้ ประดับรูปนรสิงห์อยู่รายรอบ ในเรือนบุษบกพิมานห้องใหญ่ประดิษฐานพระบรมราชสัญญลักษณ์ รัชกาลที่ 1 รัชกาลที่ 2 รัชกาลที่ 3 รัชกาลที่ 4 และ รัชกาลที่ 5 บุษบกพิมานมุขตะวันออก ประดิษฐานพระราชสัญจกร รัชกาลที่ 6 รูปพระสันตดุสิตโพธิสัตว์ มุขบุษบกพิมานด้านทิศเหนือ ประดิษฐานพระราชสัญจกร รัชกาลที่ 7 รูปสามพระแสงศร